Tijdens de duur van de arbeids­overeenkomst Afwezigheid wegens ziekte

Laattijdige aanwezigheid

Laattijdige aanwezigheid verstoort de goede werking van de onderneming. Dit is vooral het geval als men openingsuren moet naleven of moet deelnemen aan vergaderingen/afspraken in de vroege voormiddag. Bij laattijdige aanwezigheid kunnen de volgende acties ondernomen worden door de werkgever om dit probleem aan te pakken:

Disciplinaire sancties of verwittigingen

Wanneer de werknemer niet tijdig op zijn werk aankomt en hiervoor niet de minste rechtvaardiging heeft, kan hij met een aangetekend schrijven in gebreke gesteld worden.

Zo’n aangetekend schrijven kan in het personeelsdossier van de betrokkene bewaard worden als een negatief appreciatie-element.

Zo kan een dossier opgebouwd worden dat uiteindelijk bij herhaling tot een ontslag om dringende reden kan leiden.

Te laat blijven komen ondanks herhaalde schriftelijke aanmaningen wordt na verloop van tijd immers beschouwd als insubordinatie.

De schriftelijke aanmaning is een maatregel die de werkgever kan gebruiken zelfs als het arbeidsreglement daar niet in voorziet. Wanneer het om eventuele andere disciplinaire sancties gaat (bv. een boete of een schorsing), moeten die daarentegen wel uitdrukkelijk zijn vastgelegd in het arbeidsreglement en moet er een strikte procedure worden gevolgd.

Inhouden van loon

Krachtens artikel 27 van de Arbeidsovereenkomstenwet behoudt de werknemer zijn recht op loon wanneer hij laattijdig aankomt maar de volgende bewijzen kan leveren:

  1. Hij heeft zich langs zijn normale weg naar het werk begeven.
    Met andere woorden, de werkgever mag geen nutteloze omweg hebben gemaakt om bijvoorbeeld boodschappen te doen of ergens te gaan ontbijten.
  2. De vertraging is te wijten aan een omstandigheid op de weg naar het werk.
    Het te laat vertrekken is dus geen excuus.
  3. De vertragende omstandigheid op de weg naar het werk moet te wijten zijn aan een gebeurtenis die onafhankelijk is van de wil van de werknemer.
    Het kan in dit geval bijvoorbeeld gaan om een trein die een technisch probleem heeft gekregen tijdens het traject, een treinvertraging, autopech, weersomstandigheden die het verkeer plots in de war hebben gestuurd of onvoorziene files na een ongeval.
    Gebrek aan voorzienigheid is daarentegen geen geldig excuus. De werknemer die geen voorzorgen heeft genomen wanneer een staking van het openbaar vervoer was aangekondigd of wanneer zware weersomstandigheden met gevolgen voor het verkeer waren voorspeld, is in gebreke gebleven.
  4. Hij heeft ondanks alles het nodige gedaan om zo snel mogelijk op het werk te raken.
    De werknemer moet bijvoorbeeld bewijzen dat hij geprobeerd heeft gebruik te maken van een alternatief traject of een alternatief vervoermiddel om zo snel mogelijk op het werk te raken.

In deze gevallen heeft de werknemer recht op gewaarborgd dagloon. Als een van deze voorwaarden echter niet is vervuld, kan de werkgever loon inhouden.

Gewoon ontslag onder beding van betaling van een verbrekingsvergoeding

Wanneer de werkgever vaststelt dat de werknemer regelmatig laattijdig op het werk verschijnt, kan hij de betrokkene gewoon ontslaan, onder beding van betaling van de normale opzeggingsvergoeding. De wetgever moet wel zorgvuldig te werk gaan en ervoor zorgen dat hij het ontslag naar behoren kan motiveren in het geval dat de werknemer daarom zou verzoeken op basis van de cao 109. Een motivering zonder grondslag zou de werkgever 3 tot 17 weken loon kunnen kosten als het ontslag in voorkomend geval beschouwd wordt als kennelijk onredelijk. De zorgvuldige en redelijke werkgever moet het ontslag kunnen rechtvaardigen op basis van het dossier van de werknemer waarin de schriftelijke verwittigingen en de sancties die hem werden opgelegd na deze vertragingen zijn opgenomen, en moet het ontslag motiveren op basis van bijvoorbeeld het aantal vertragingen, het belang ervan, de door de werknemer uitgeoefende functie, zijn anciënniteit of de schade voor de onderneming.

Ontslag om dringende reden

Het dient ten zeerste onderstreept te worden dat een laattijdige afwezigheid op zich onvoldoende is om een ontslag om dringende reden door te voeren, zelfs als de werknemer totaal geen verklaring kan geven.

Alleen als de werknemer verscheidene keren laattijdig aanwezig is, en hij hiervoor schriftelijk in gebreke werd gesteld, kan een ontslag om dringende reden eventueel overwogen worden. Op dat ogenblik wordt het meer en meer insubordinatie. Er wordt aangeraden om meerdere verwittigingen te sturen wanneer de eerste zonder gevolg blijft/blijven, om de werkgever de kans te geven een verklaring te geven. Bovendien zal de werkgever moeten kunnen uitleggen hoe het vertrouwen onmiddellijk en onherroepelijk verloren is gegaan op basis van het aantal vertragingen, het belang ervan en het gebrek aan reactie op de ingebrekestellingen in dit verband, op basis van de functie die de werknemer uitoefent, zijn anciënniteit, de schade die hij heeft veroorzaakt.

Terloops dient hierbij nog eens onderstreept te worden dat bij een dergelijk ontslag strikte vormvereisten moeten worden nageleefd, zoals onder meer het versturen van een aangetekende brief binnen drie werkdagen na kennisname van de feiten, met een uitvoerige motivering van het ontslag.