Overdracht krachtens overeenkomst

Cao nr. 32 bis is van toepassing bij iedere wijziging van werkgever die het gevolg is van om het even welke overgang van een onderneming of van een gedeelte ervan krachtens overeenkomst.

Let op!

De ruime interpretatie die aan deze definitie gegeven wordt, maakt dat er veel sneller sprake is van overdracht van onderneming dan men op het eerste gezicht zou durven vermoeden. Zo moet de bescherming van cao nr. 32 bis ook worden verzekerd, wanneer slechts één enkele werknemer door de overdracht wordt getroffen. Hetzelfde geldt wanneer het overgedragen onderdeel van de onderneming zich slechts met bijkomstige activiteiten bezighoudt. Ondernemingen die besluiten hun bijkomstige activiteiten, zoals het bedrijfsrestaurant of de reiniging van de gebouwen, uit te besteden, lopen zo het risico onder de toepassing van cao nr. 32 bis te vallen. Vereist is wel dat het overgedragen onderdeel zijn economische identiteit behoudt binnen de overnemende onderneming. Dit impliceert minstens dat dezelfde activiteit wordt voortgezet door de overnemer, al oordeelde het Hof van Cassatie in een recent arrest van 28 januari 2013 dat geenszins is vereist dat de overnemer de bedoeling heeft de overgenomen economische activiteit op duurzame wijze voort te zetten.

Wie is beschermd?

Beschermd zijn de werknemers die:

  • op het moment van de overdracht krachtens een arbeidsovereenkomst of een leerovereenkomst arbeid verrichten;
  • anders dan krachtens een arbeidsovereenkomst, arbeid verrichten onder het gezag van een andere persoon. (Op grond van Europese rechtspraak is ook de werknemer beschermd die kort vóór de overdracht ontslagen werd wegens de overdracht.)

Vereist is bovendien dat de werknemer werkzaam was voor minstens 50% van zijn arbeidstijd in de afdeling die wordt overgedragen. Een werknemer uit de boekhouding, die bijvoorbeeld maar 20% van zijn arbeidstijd werkt voor de overgedragen afdeling, en de rest van zijn arbeidstijd voor andere afdelingen, zal uiteindelijk niet worden overgedragen met de verkochte afdeling.

Hoe zijn de werknemers beschermd?

Krachtens cao nr. 32 bis dient de overnemer de rechten en verplichtingen over te nemen, die voor de overdrager voortvloeien uit de arbeidsovereenkomsten die bestaan op het tijdstip van de overdracht. Uit deze regel kunnen de volgende principes worden afgeleid:

De overdracht is geen reden tot ontslag

  • De overdracht kan door de overgedragen werknemer niet worden ingeroepen om een einde te stellen aan de arbeidsovereenkomst, tenzij de overdracht een aanmerkelijke wijziging van de arbeidsvoorwaarden ten nadele van de werknemer ten gevolge heeft. In dat geval wordt de overeenkomst geacht verbroken te zijn door toedoen van de nieuwe werkgever-overnemer.
  • De werknemers van de overgedragen ondernemingen of het onderdeel ervan mogen niet ontslagen worden louter wegens de overdracht.

De arbeidsvoorwaarden

  • De individuele arbeidsovereenkomst wordt overgedragen in de staat waarin zij zich bevindt. Opmerkelijk is dat hiervoor formeel geen nieuwe arbeidsovereenkomst moet worden afgesloten, maar dat de oude arbeidsovereenkomst gewoon geaccepteerd moet worden door de overnemer, ook al staat zijn naam niet op de overeenkomst. Ook dient de overnemer de bij de overdrager opgebouwde anciënniteit over te nemen.

Loon- en arbeidsvoorwaarden kunnen niet eenzijdig gewijzigd worden door de nieuwe werkgever. Wijzigingen in onderling overleg tussen werknemer en overnemer zijn wel mogelijk.

Om te vermijden dat men met elke werknemer afzonderlijk een overeenkomst moet ondertekenen, kan de overnemer zijn toevlucht zoeken tot het onderhandelen over een cao op ondernemingsniveau. Als deze cao neergelegd wordt op het ministerie van Arbeid en Tewerkstelling, is zij tegenstelbaar aan alle werknemers.

  • De overnemer moet de collectieve arbeidsovereenkomsten waardoor de overdrager gebonden was, eerbiedigen totdat zij ophouden uitwerking te hebben.
  • Het arbeidsreglement wordt niet als zodanig over•genomen. De overnemer zal derhalve de bepalingen waarop hij zich wenst te beroepen, moeten introduceren in zijn eigen arbeidsreglement. Hiertoe moet de normale procedure gevolgd worden.

Bestaande schulden

Overdrager en overnemer zijn in solidum gehouden tot betaling van de op het tijdstip van de overgang bestaande schulden die uit de arbeidsovereenkomsten voortvloeien.

Het lot van de overlegorganen na de overdracht van onderneming

Wat betreft de ondernemingsraad en het CPBW

Het lot van deze overlegorganen is gelinkt aan dat van de overgedragen onderneming (of het overgedragen deel ervan):

i) Eerste hypothese: de overlater + de overnemer hebben een OR en/of een CPBW

  • Als de overgedragen onderneming of het overgedragen gedeelte van een onderneming haar autonomie behoudt na de overdracht, dan blijft het overlegorgaan verder fungeren. De overlegorganen van beide ondernemingen fungeren naast en los van elkaar.
  • In het andere geval wordt het orgaan gefusioneerd met het bestaande orgaan in de overnemende onderneming. Alle gekozen leden zetelen samen tot aan de volgende sociale verkiezingen.

ii) Tweede hypothese: enkel het overgenomen bedrijf heeft een OR en/of een CPBW

Als de overnemende onderneming niet over een overlegorgaan beschikt, en de overgedragen onderneming behoudt haar autonomie, dan zal het overlegorgaan blijven functioneren in de overnemende onderneming. Wordt de autonomie niet behouden, dan blijft het orgaan fungeren tot de volgende sociale verkiezingen.

Let op!

Als bij de overname leden van het CPBW en/of de OR worden overgedragen, of niet-verkozen kandidaten, dan behouden die integraal hun bescherming na de overname bij de nieuwe werkgever. Deze bescherming geldt tot aan de volgende sociale verkiezingen.

Wat betreft de vakbondsafvaardiging

Voor de vakbondsafvaardiging gelden soortgelijke regels. Blijft de autonomie van de overgedragen onderneming of het overgedragen gedeelte behouden, dan blijven de vakbondsafgevaardigden hun mandaat verder uitoefenen tot op het ogenblik dat het normaal zou verstrijken.

Vervalt de autonomie, dan moet de vakbondsafvaardiging binnen zes maanden volgend op de overdracht, opnieuw worden opgericht. De afgevaardigden voeren hun taak verder uit tot op het moment van de wedersamenstelling.

De afgevaardigden zijn beschermd tegen ontslag tot op het moment dat de nieuwe vakbondsafvaardiging wordt samengesteld of, als de afgevaardigde niet werd herkozen, tot aan het einde van de conventioneel vastgestelde duur van het mandaat.

Ben je aangemeld, dan kan je per artikel één woord, zin, of paragraaf markeren en persoonlijke notities toevoegen.
We hebben uw bericht ontvangen