Inleiding

Naast de arbeidsovereenkomst en collectieve arbeidsovereenkomsten op ondernemings- of op sectoraal vlak is ook het arbeidsreglement op ondernemingsvlak een belangrijke bron van rechten en verplichtingen voor werknemers en werkgevers.

Het opstellen, wijzigen en toepassen van het arbeidsreglement wordt geregeld door de wet van 8 april 1965 tot instelling van de arbeidsreglementen (Arbeidsreglementenwet). Deze wet en haar uitvoeringsbesluiten duiden vooreerst de personen aan die dienen te beschikken over een arbeidsreglement en regelen vervolgens ook de verplichte inhoud en wijze waarop het arbeidsreglement dient te worden ingevoerd en gewijzigd.

De wet schrijft voor dat elke werkgever in de zin van de wet een arbeidsreglement dient op te maken, en dat de werkgever en de werknemer zijn verbonden door de bepalingen die in het arbeidsreglement voorkomen(art.4 Arbeidsreglementenwet). 
De verplichting om een arbeidsreglement op te stellen, geldt zowel voor werkgevers die hun activiteiten in de vorm van een vennootschap uitoefenen, als voor de werkgevers die als natuurlijke persoon optreden. Zelfs werkgevers die slechts één werknemer tewerkstellen, zijn verplicht een arbeidsreglement op te maken. Ook buitenlandse vennootschappen die in België slechts over een kantoor beschikken, en de verenigingen zonder winstoogmerk dienen te beschikken over een arbeidsreglement als zij personeel tewerkstellen.

In de hiërarchie van de arbeidsrechtelijke normen staat het arbeidsreglement boven de mondelinge arbeidsovereenkomst en het gebruik maar onder de geschreven arbeidsovereenkomst, waardoor in principe bij geschreven individuele arbeidsovereenkomsten kan worden afgeweken van bepaalde bepalingen uit het arbeidsreglement. De Arbeidsreglementenwet verplicht de werkgever niet om voor alle werknemers hetzelfde arbeidsreglement te hanteren. Artikel 5 van de Arbeidsreglementenwet biedt de werkgever inderdaad de mogelijkheid om afzonderlijke arbeidsreglementen op te maken voor de verschillende categorieën van werknemers en voor de verschillende afdelingen van de onderneming. Bijgevolg kunnen bijvoorbeeld verschillende arbeidsreglementen worden opgesteld voor arbeiders en bedienden. op voorwaarde dat het gelijkheidsbeginsel wordt gerespecteerd en dat het onderscheid dat wordt gemaakt, berust op objectieve en redelijke criteria (arbeidshof Brussel, 7 juni 1997, J.T.T. 1997, 325).

Het is niet de bedoeling om uitvoerig alle mogelijke verplichte vermeldingen van het arbeidsreglement op te sommen. We staan stil bij enkele verplichte vermeldingen die nadere toelichting behoeven, omdat ze in de praktijk problemen kunnen stellen of omdat bepaalde aspecten van de reglementering minder bekend zijn. Tevens wordt ook nagegaan welke nuttige facultatieve vermeldingen in het reglement kunnen worden opgenomen. Vervolgens wordt beschreven welke procedure gerespecteerd dient te worden bij de invoering en de wijziging van arbeidsreglementen. Ten slotte staan we stil bij enkele bijzondere aspecten van de reglementering van het arbeidsreglement.

Ben je aangemeld, dan kan je per artikel één woord, zin, of paragraaf markeren en persoonlijke notities toevoegen.
We hebben uw bericht ontvangen