Bijzonderheden

Hierna volgt de bespreking van een aantal aspecten van het arbeidsreglement die blijkbaar minder bekend zijn en enige toelichting behoeven.

Formaliteiten bij invoering of wijziging van het arbeidsreglement

Zodra de procedure van de invoering of wijziging van het arbeidsreglement is beëindigd, dienen nog een aantal bijzondere formaliteiten te worden vervuld.
Welke procedure ook wordt gevolgd, het reglement of de wijziging ervan dient in elk geval ondertekend en gedagtekend te worden door de werkgever. Als de procedure de tussenkomst van de ondernemingsraad veronderstelde, dient het reglement of de wijziging ervan bovendien ondertekend te worden door minstens twee leden van de ondernemingsraad die de werknemers vertegenwoordigen.

Bovendien dient het reglement of de wijziging van het bestaande reglement het attest te bevatten waaruit blijkt dat de werknemers regelmatig werden geraadpleegd. Dit attest is een verklaring van de werkgever waarin hij bevestigt dat de werknemers volgens de geldende procedure werden geraadpleegd. De werkgever doet er goed aan om dit attest ook te laten ondertekenen door bijvoorbeeld de secretaris van de ondernemingsraad of twee werknemersvertegenwoordigers uit de ondernemingsraad. Dit attest is een verplichte vormvoorwaarde opdat er sprake zou kunnen zijn van een rechtsgeldig arbeidsreglement.

De werkgever doet er derhalve goed aan zich tijdens elke fase van de procedure te verzekeren van het bewijs dat de werknemers instemmen met de wijze waarop de procedure wordt gevolgd. Na de beëindiging van de invoerings- of wijzigingsprocedure moet de werkgever daarenboven binnen acht dagen na de inwerkingtreding van het reglement en de wijzigingen ervan, een afschrift van het arbeidsreglement toezenden aan de bevoegde Inspectie van de Sociale Wetten.
De wet schrijft ten slotte ook voor dat iedere werknemer op elk ogenblik en zonder tussenpersoon inzage moet kunnen hebben in het definitieve reglement op een gemakkelijk toegankelijke plaats. De werkgever dient overigens ook aan iedere werknemer een exemplaar van het arbeidsreglement te overhandigen. Als de werknemer studentenarbeid verricht, dient hij de werknemer hierbij een ontvangstbewijs te laten tekenen.

Huisarbeid

Nu steeds meer werkgevers huisarbeiders tewerkstellen, is het niet zonder belang na te gaan welke gevolgen de tewerkstelling van huisarbeiders heeft voor het arbeidsreglement. Onder ‘huisarbeiders’ wordt verstaan de werknemers (arbeiders of bedienden) die tegen loon arbeid verrichten onder het gezag van een werkgever, in hun woonplaats of op elke andere door hen gekozen plaats, zonder dat zij onder het toezicht of de rechtstreekse controle van deze werkgever staan. Ook de werknemer die zijn arbeidsprestaties slechts gedeeltelijk thuis levert, kan worden beschouwd als een huisarbeider.

Het arbeidsreglement van de onderneming die huisarbeiders in dienst neemt, dient vooreerst een bijzondere bepaling te bevatten. De Arbeidsreglementenwet bepaalt immers dat, bij de werknemers die in de lokalen van de onderneming slechts aanwezig zijn om er grondstoffen en alle andere voorwerpen en documenten voor hun arbeid te nemen, of om er de opbrengst van hun arbeid of enig ander document dienaangaande te brengen, de vermelding van de aanvang en het einde van de gewone werkdag vervangen wordt door de vermelding van dag en uur waarop de lokalen toegankelijk zijn.

Bovendien dient een exemplaar van het arbeidsreglement ter beschikking te liggen op de plaats waar de huisarbeider zijn prestaties uitvoert. De wet bepaalt inderdaad dat de werkgever verplicht is op iedere plaats waar hij werknemers in dienst neemt, een afschrift bij te houden van het arbeidsreglement.

Ook rijst de vraag in welke mate de huisarbeider betrokken dient te worden bij de procedure van de wijziging van het arbeidsreglement. De Arbeidsreglementenwet bepaalt immers dat het bericht met opgave van de plaats waar het arbeidsreglement kan worden geraadpleegd, moet worden aangeplakt op een zichtbare en toegankelijke plaats. Dezelfde bepaling voegt hieraan toe dat de berichten en de ontwerpen van reglementen die dienen te worden bekendgemaakt in het kader van de procedure tot wijziging van het arbeidsreglement, op dezelfde plaats moeten worden aangeplakt. Derhalve moeten deze berichten ook op een voor de huisarbeiders zichtbare en toegankelijke plaats worden geafficheerd. Aangenomen kan worden dat de aanplakking tevens dient te gebeuren op de plaats van tewerkstelling van de huisarbeider. Dat geldt bij uitstek wanneer de huisarbeiders hun arbeidsduur exclusief thuis doorbrengen.

Werknemer beschermd tegen ontslag ingevolge formulering opmerking bij ontwerp arbeidsreglement

Overeenkomstig artikel 12 quater van de Arbeidsreglementenwet is een werknemer die in het kader van de voorgenomen invoering van de zogenaamde kleine flexibiliteit of de voorgenomen verlenging van de referteperiode waarover de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur moet worden geëerbiedigd, een opmerking maakt omtrent een ontwerp van arbeidsreglement in het daartoe voorziene register gedurende een periode van 6 maanden na het maken van die opmerking, beschermd tegen ontslag.

Niet elke werknemer die een opmerking maakt in verband met een ontwerp van arbeidsreglement is dus beschermd tegen ontslag (arbeidshof Brussel, 18 april 2006, Soc. Kron. 2007, 25). Enkel een werknemer die overeenkomstig artikel 20bis §1, laatste lid Arbeidswet of overeenkomstig artikel 26bis §1, derde lid Arbeidswet een opmerking heeft gemaakt in het daartoe bestemde register, kan gedurende een periode van 6 maanden na het maken van die opmerking niet worden ontslagen door de werkgever, behalve om redenen die vreemd zijn aan het maken van die opmerking(en).

De werkgever draagt in geval van ontslag gedurende voormelde beschermde periode van 6 maanden de bewijslast om aan te tonen dat inderdaad redenen vreemd aan het maken van die opmerking(en) aan de basis van het ontslag liggen. Indien de werkgever niet slaagt in die bewijslast dient hij een forfaitaire vergoeding gelijk aan het loon voor 6 maanden te betalen en dat bovenop de vergoedingen verschuldigd naar aanleiding van de verbreking van de arbeidsovereenkomst.

Ben je aangemeld, dan kan je per artikel één woord, zin, of paragraaf markeren en persoonlijke notities toevoegen.
We hebben uw bericht ontvangen