Arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur

Principe

Een arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur is een arbeidsovereenkomst waarin van in het begin tussen werkgever en werknemer een duidelijke datum is overeengekomen waarop de arbeidsovereenkomst van rechtswege een einde zal nemen zonder dat enige vergoeding betaald moet worden:

‘Partijen komen overeen dat de werknemer in dienst treedt voor een bepaalde duur op datum van __________ en dat de arbeidsovereenkomst van rechtswege een einde zal nemen op ___________.’

Let op!

In sommige van dergelijke arbeidsovereenkomsten wordt gestipuleerd dat er mogelijkheid tot verlenging is. Wanneer men werkelijk de intentie heeft een strikte arbeidsovereenkomst van bepaalde duur te hebben, dan is het ten stelligste af te raden dergelijke clausule op te nemen. Bepaalde rechtspraak leidt immers uit deze loutere mogelijkheid tot verlenging af dat er in wezen van in het begin sprake is van een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur. Gelet op de mogelijkheid tot verlenging, weten de partijen immers niet heel precies wanneer de arbeidsovereenkomst ooit beëindigd wordt.
In diezelfde orde is het af te raden om (naast de door de Arbeidsovereenkomstwet voorziene mogelijkheid) in een arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur de mogelijkheid tot voortijdige opzegging in te bouwen. Dit druist immers opnieuw in tegen het concept van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, waarbij partijen uitdrukkelijk van in het begin een einddatum afspreken.

Vereiste van een geschrift

Een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd moet voor iedere werknemer afzonderlijk schriftelijk zijn vastgelegd.

Een mondelinge arbeidsovereenkomst zal dus steeds van onbepaalde duur zijn. Het is tevens onvoldoende dat in het arbeidsreglement of in een onthaalbrochure is vermeld dat men tewerkgesteld wordt in het kader van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur.

De arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur moet ondertekend zijn door de werknemer alvorens hij ook maar enige arbeidsprestatie verricht.

Let op!

In de praktijk gebeurt het vaak dat door allerlei praktische beslommeringen een arbeidsovereenkomst pas wordt ondertekend nadat al arbeidsprestaties zijn geleverd. Welnu, ook al is door de partijen uitdrukkelijk overeengekomen dat het om een arbeidsovereenkomst van bepaalde duur gaat, toch zal deze arbeidsovereenkomst van rechtswege gekwalificeerd worden als zijnde een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur. Waardoor de werkgever een opzeggingstermijn of opzeggingsvergoeding zal moeten respecteren om geldig een einde aan de arbeidsovereenkomst te kunnen stellen.

Opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde duur

De algemene regel is dat een opeenvolging van arbeidsovereenkomsten voor een bepaalde duur niet mogelijk is, en tot gevolg heeft dat we te maken hebben met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur (art. 10 Arbeidsovereenkomstenwet).

Er zijn twee uitzonderingen op dit algemene principe:

a) De werkgever bewijst dat de opeenvolging gerechtvaardigd was wegens de aard van het werk of wegens een andere wettige reden. Deze uitzondering wordt in de praktijk zeer restrictief geïnterpreteerd.

Voorbeeld
Zo werd aanvaard dat de opeenvolging gerechtvaardigd was, omdat de tewerkstelling kaderde in een wetenschappelijk project dat werd voortgezet en gefinancierd door de staat.

Voorbeeld
In een andere zaak werd echter bepaald dat de onzekere financieel-economische situatie van een onderneming, met name onzekerheid over subsidies, slechts in zeer uitzonderlijke gevallen een wettige reden kan vormen voor het sluiten van opeenvolgende overeenkomsten van bepaalde duur.

b) Artikel 10 bis van dezelfde wet maakt het echter mogelijk toch opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor een bepaalde tijd af te sluiten, zonder dat de arbeidsrelatie automatisch geherkwalificeerd wordt in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur:

• Vooreerst kan men maximaal vier opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd te sluiten, waarvan de duur telkens niet minder dan drie maanden mag bedragen, en zonder dat de totale duur van deze overeenkomsten twee jaar mag overschrijden.

Voorbeeld
Een eerste arbeidsovereenkomst voor een periode van vier maanden, onmiddellijk gevolgd door twee arbeidsovereenkomsten van elk acht maanden, en ten slotte een arbeidsovereenkomst van vier maanden.

• Bovendien is het mogelijk opeenvolgende overeenkomsten van bepaalde tijd van minimaal zes maanden af te sluiten zonder dat de totale duur van deze opeenvolgende overeenkomsten drie jaar mag overschrijden. Voor deze laatste mogelijkheid is wel expliciet de voorafgaande toestemming noodzakelijk van de inspecteur-districtshoofd van de Inspectie van de Sociale Wetten van de plaats waar de onderneming gevestigd is.

Praktische conclusie

Uitgezonderd zeer bijzondere omstandigheden, verdient het aanbeveling enkel een beroep te doen op de uitzonderingen van artikel 10 bis, gezien de restrictieve interpretatie van het begrip ‘wettige reden’. Indien ten onrechte een ‘wettige reden’ werd ingeroepen, wordt de arbeidsovereenkomst onverbiddelijk omgezet in een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur.

Verdere uitvoering na verstrijken van de termijn

Zodra de werknemer ook maar enige activiteit blijft verrichten na het verstrijken van de voordien afgesproken termijn, wordt de werknemer geacht automatisch verbonden te zijn met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur (art. 11 Arbeidsovereenkomstenwet). De arbeidsrelatie zal dus niet onmiddellijk beëindigd (lees: verbroken) kunnen worden zonder een verbrekingsvergoeding te betalen.

Praktisch

Om problemen hierrond te vermijden, is het aan te raden het tijdstip waarop de arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur wordt beëindigd, nog eens formeel te bevestigen, bijvoorbeeld door de werknemer een brief te sturen ter bevestiging van het einde van de overeenkomst.

Proefbeding

Het proefbeding is afgeschaft voor de arbeidsovereenkomsten die een aanvang hebben genomen vanaf 1 januari 2014. Het proefbeding dat, in weerwil van deze afschaffing, alsnog wordt opgenomen in een arbeidsovereenkomst zal dan ook geen uitwerking hebben.

Schorsing

Vaak rijst de vraag of schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst tot gevolg heeft dat de initiel afgesproken duur van de arbeidsovereenkomst verlengd wordt. Het antwoord hierop is kort en krachtig: neen. Wanneer tussen de partijen bijvoorbeeld een arbeidsovereenkomst voor één jaar is afgesloten, en als tijdens dit ene jaar de betrokken werknemer zes maanden ziek is, dan blijft de initiële termijn van één jaar behouden. De arbeidsovereenkomst is dan ook van rechtswege beëindigd na dit ene jaar, ongeacht het aantal dagen of maanden schorsing.

Discriminatieverbod

De wet van 5 juni 2002 houdt een discriminatieverbod in voor werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd. Op te merken valt wel dat deze wet niet van toepassing is op uitzendkrachten en op personen die in het kader van een opleidings-, arbeidsinpassings- en omscholingsprogramma gesteund door de overheid worden tewerkgesteld.

Artikel 4 van deze wet bepaalt dat inzake arbeidsvoorwaarden, werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur niet minder gunstig mogen worden behandeld dan vergelijkbare werknemers met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur, tenzij dit verschil om objectieve redenen gerechtvaardigd is. Wanneer zulks passend is, kunnen hun rechten worden vastgesteld in verhouding tot hun arbeidsduur. De vaststelling van de anciënniteit met betrekking tot bepaalde arbeidsvoorwaarden geschiedt voor werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd aan de hand van dezelfde criteria als voor werknemers in vaste dienst (lees: onbepaalde tijd), behalve wanneer verschillende periodes van anciënniteit op basis van objectieve gronden gerechtvaardigd zijn.

Bovendien moet de werkgever zijn werknemers met een arbeidsovereenkomst voor een bepaalde duur op de hoogte brengen van vacatures in de onderneming teneinde hun dezelfde kans op een vaste betrekking te garanderen als andere werknemers (artikel 5).

Besluit

De meeste arbeidscontracten zijn contracten van onbepaalde duur. De wetgever gaat ervan uit dat de arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur de werknemer de beste bescherming biedt. De strikte vormvoorwaarden verbonden aan een arbeidsovereenkomst van bepaalde duur moeten dan ook nauwgezet nageleefd worden, zo niet wordt de arbeidsovereenkomst geacht voor onbepaalde duur te zijn gesloten, met alle gevolgen van dien.

Een goed opgestelde arbeidsovereenkomst van bepaalde tijd biedt de werkgever het voordeel van flexibiliteit. Verwachten valt dat – naar aanleiding van het schrappen van de proeftijd ) - arbeidsovereenkomsten van bepaalde duur vaak gebruikt zullen worden als een proefcontract, waarbij de werknemer gedurende een periode wordt geëvalueerd alvorens een contract van onbepaalde duur te krijgen.

Ben je aangemeld, dan kan je per artikel één woord, zin, of paragraaf markeren en persoonlijke notities toevoegen.
We hebben uw bericht ontvangen