Eerste stap: vacatures bekendmaken

Om de ideale kandidaat-werknemers aan te trekken, maken ondernemingen hun vacatures bekend via allerlei communicatiemiddelen. Dat beperkt zich niet meer tot de klassieke publicatie in een krant. Men kan ook online surfen naar een nieuwe job. In tijden van schaarste op de arbeidsmarkt halen bedrijven zelfs allerlei stunts uit om toch maar de aandacht te trekken van de sollicitanten. De vorm en de inhoud van deze vacatures zijn nagenoeg niet gereglementeerd.

Wel heeft de wetgever elke discriminatie in de kiem willen smoren, met als culminatiepunt de Wet d.d. 10 mei 2007 ter bestrijding van discriminatie (hierna: antidiscriminatiewet). Deze wet herneemt alle hierna opgesomde verboden en versterkt de bescherming van de slachtoffers (zie ook Deel 3, hoofdstuk 6.3):

Verbod op discriminatie tussen man en vrouw

Het is fundamenteel verboden in werkaanbiedingen of advertenties voor betrekkingen of promoties direct of indirect te verwijzen naar het vereiste geslacht (artikel 6 § 2, 1° Wet van 1 mei 2007 ter bestrijding van de discriminatie tussen vrouwen en mannen).

Om van die strenge regel te kunnen afwijken, moet het gaan om een wezenlijke en bepaalde beroepsvereiste (art. 13 bovenstaande wet) of moet men een uitdrukkelijke uitzondering vinden in de wet. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om uitdrukkelijk het geslacht te bepalen van een toneelspeler of -speelster, zanger of zangeres, danser of danseres om een specifieke mannelijke of vrouwelijke rol te vertolken. Een vereniging die mishandelde vrouwen helpt, zou kunnen kiezen om enkel vrouwen aan te werven om de getraumatiseerde vrouwen te begeleiden.

Verbod op rassendiscriminatie

Het is fundamenteel verboden bij het aanbieden van vacatures te discrimineren op basis van ras, huidskleur, afstamming, afkomst of nationaliteit (art.5 § 2, 1° Wet 30 juli 1981 tot bestraffing van bepaalde door racisme en xenofobie ingegeven daden).

Verbod op leeftijdsdiscriminatie

Tot voor 1998 werd er in bijna elke jobadvertentie een maximumleeftijdsgrens aangegeven voor de kandidaten. Om te vermijden dat mensen van een bepaalde leeftijd op systematische manier zelfs geen kans kregen om te solliciteren, werd de wet van 13 februari 1998 ingesteld. Deze verbiedt om bij de werving van personeel een maximumleeftijdsgrens vast te stellen (art. 3, Wet 13 februari 1998 houdende bepalingen tot bevordering van de tewerkstelling). Thans werd deze wet vervangen door de antidiscriminatiewet van 10 mei 2007.

Opnieuw zijn zowel uitdrukkelijke als impliciete verwijzingen naar een leeftijdsgrens verboden.

Wil men toch een leeftijdsgrens opnemen, dan kan men terugvallen op een expliciete vermelding in de wet. Zo bijvoorbeeld bepaalt de wetgeving betreffende de startbaanovereenkomsten specifieke leeftijdsgrenzen. Die mogen dan wel in een advertentie vermeld worden.

Let op!

Elke onderneming die gemiddeld 20 of meer werknemers tewerkstelt in de loop van het kalenderjaar dat voorafgaat aan de bekendmaking van een vacature, heeft de verplichting elke vacature te melden aan de plaatselijke subregionale dienst voor arbeidsvoorziening. Die kennisgeving moet gebeuren uiterlijk de dag waarop de vacature in de pers wordt bekend gemaakt. Indien de vacature niet wordt bekendgemaakt in de pers is de werkgever gehouden het gewestelijke bureau van de RVA van de plaats waar de onderneming is gevestigd in kennis te stellen van elke betrekking die sedert ten minste 3 werkdagen vacant is (Artikelen 7 t.e.m. 9 KB 5 december 1969 betreffende de aangifte van collectieve afdankingen en de kennisgeving van vacante betrekkingen).

Conclusie

Een werkgever kan mogelijke betwistingen van de gebruikte selectiecriteria in vacatures zoveel mogelijk vermijden door vooraf grondig de bestaande selectiecriteria en de achterliggende verantwoording daarvoor te overdenken en op een transparante wijze vast te leggen. Dat dient te gebeuren op een objectieve, pertinente wijze, waarbij de vraag moet worden gesteld of de criteria redelijk en noodzakelijk zijn voor de job.

Ben je aangemeld, dan kan je per artikel één woord, zin, of paragraaf markeren en persoonlijke notities toevoegen.
We hebben uw bericht ontvangen