Uitzendarbeid

Inleiding

Een perfect legale optie om tijdelijk personeel in te huren, is een beroep doen op uitzendkrachten.

Het gaat hier in wezen ook om een vorm van terbeschikkingstelling. Het uitgangspunt is immers dat een uitzendkracht een werknemer is van het uitzendbureau en uitgeleend wordt aan een gebruiker. Deze gebruiker oefent dan dag in dag uit gezag uit op de uitzendkracht.

Deze vorm van terbeschikkingstelling van personeel is toegelaten krachtens de Wet van 24 juli 1987 betreffende de uitzendarbeid. Deze wet somt limitatief de hypotheses op waarbij een onderneming al dan niet een beroep kan doen op uitzendarbeid.

Sinds 1 oktober 2016 moeten arbeidsovereenkomsten voor uitzendarbeid verplicht uiterlijk op het moment van indiensttreding worden ondertekend. De regel dat een arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid pas ondertekend moest worden uiterlijk twee werkdagen nadat de werknemer in dienst trad van het uitzendkantoor werd vanaf deze datum dus afgeschaft. Als de arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid niet tijdig wordt ondertekend, zal de arbeidsovereenkomst in principe worden beschouwd als een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur. Het uitzendkantoor zal in dat geval de algemeen geldende regels inzake de beëindiging van arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur moeten respecteren, indien het de arbeidsovereenkomst van de uitzendkracht wenst te beëindigen. De uitzendkracht daarentegen zal ingeval de arbeidsovereenkomst niet tijdig werd ondertekend, de arbeidsovereenkomst binnen zeven dagen na indiensttreding kunnen beëindigen zonder betaling van een vergoeding of het presteren van een termijn.

Opgelet, het hiervoor vermelde sanctiemechanisme geldt in bepaalde gevallen niet indien het niet tijdig ondertekenen van de (elektronische) arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid te wijten is aan de uitzendkracht zelf. De wetgever vond het niet opgaan het uitzendkantoor te bestraffen in het geval waarin de uitzendkracht een (elektronische) arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid niet ondertekent maar zich toch bij de gebruiker aanbiedt voor het uitvoeren van uitzendarbeid. Het vermelde sanctiemechanisme zal dan ook niet van toepassing zijn indien de volgende voorwaarden cumulatief vervuld zijn:

  • de bedoeling van beide partijen om een arbeidsovereenkomst te sluiten werd schriftelijk vastgesteld;
  • het uitzendkantoor heeft de elektronische arbeidsovereenkomst voor aanvang van de prestaties aan de uitzendkracht verzonden maar de uitzendkracht heeft nagelaten de elektronische overeenkomst voor aanvang van de prestaties te ondertekenen;
  • de uitzendkracht heeft op het afgesproken tijdstip zijn prestaties bij de gebruiker aangevat;
  • het uitzendbureau heeft een correcte Dimona-aangifte gedaan, wat betekent dat het uitzendkantoor de indiensttreding van de uitzendkracht uiterlijk op het moment dat de uitzendkracht de prestaties bij de gebruiker aanvat, heeft aangegeven.

Wanneer een uitzendkracht daarentegen nalaat een papieren arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid te ondertekenen maar zich toch bij de gebruiker zou aanbieden, zal ook indien de hiervoor vermelde voorwaarden cumulatief zouden zijn vervuld, toch een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur ontstaan. Op deze manier wenst de wetgever het gebruik van de elektronische arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid te stimuleren.

Ten slotte werden sinds 1 oktober 2016 de mogelijkheden om elektronisch arbeidsovereenkomsten voor uitzendarbeid te sluiten verruimd aangezien het in de praktijk dikwijls bijzonder lastig is voor een uitzendkracht om zich nog naar het uitzendkantoor te begeven om zijn of haar arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid te ondertekenen voor de aanvang van de arbeid bij de gebruiker. Er werd wettelijk geregeld dat de elektronisch ondertekende arbeidsovereenkomst als een normale schriftelijke arbeidsovereenkomst wordt beschouwd, op voorwaarde dat de elektronische ondertekening gebeurt door ofwel een zogenaamde gekwalificeerde elektronische handtekening/zegel ofwel door een andere elektronische handtekening die het mogelijk maakt de identiteit van de partijen, hun instemming met de inhoud van de overeenkomst en het behoud van de integriteit van die overeenkomst te verzekeren (bijvoorbeeld via het gebruik van een pincode op smartphone of tablet).

Op 16 juli 2013 werd het akkoord van de sociale partners betreffende de modernisering van de uitzendarbeid van begin 2012 omgezet in cao nr. 108. Met deze cao werd het wettelijk kader inzake uitzendarbeid uitgebreid met een nieuw motief, namelijk “instroom. Naast de reeds bestaande toegelaten redenen van uitzendarbeid, zullen bedrijven tevens een beroep kunnen doen op uitzendkrachten voor de invulling van een vacante betrekking, met de bedoeling om na afloop van de periode van terbeschikkingstelling de uitzendkracht vast in dienst te laten nemen door de gebruiker voor diezelfde betrekking (cf. infra, punt IV).

Bovendien heeft deze cao ook duidelijk de gevallen opgenomen wanneer het niet is toegestaan als werkgever om een beroep te doen op een uitzendkracht:

  • vervanging van een werknemer wiens arbeidsovereenkomst werd beëindigd;
  • tijdelijke vermeerdering van werk;
  • uitvoering van een uitzonderlijk werk;
  • staking of lock-out.

Hierna volgt een overzicht van deze mogelijkheden.

Er wordt in de nabije toekomst verwacht dat uitzendarbeid ook mogelijk wordt bij Vlaamse overheidsdiensten evenals bij de VDAB en de VRT en in lokale besturen zoals gemeentebesturen, OCMW's of intercommunales. Het motief ‘instroom’ zou naar alle waarschijnlijkheid echter niet kunnen worden gebruikt als motief voor uitzendarbeid bij deze diensten. Het valt niet uit te sluiten dat in de toekomst ook het inzetten van uitzendkrachten bij de federale overheid in bepaalde gevallen mogelijk zou worden gemaakt.

I. Vervanging van een vaste werknemer

Als u een beroep wilt doen op uitzendarbeid ter vervanging van een vaste medewerker, dan kan dat in twee gevallen:

  • schorsing arbeidsovereenkomst van een vaste werknemer
  • einde arbeidsovereenkomst van een vaste werknemer

• toegelaten duur

a) schorsing arbeidsovereenkomst van een vaste werknemer

    • duur van de schorsing

b) einde arbeidsovereenkomst van een vaste werknemer

  1. in geval van ‘ontslag om dringende reden’ en ‘ontslag met opzegtermijn’
    • tot 6 maanden na einde arbeidsovereenkomst, verlenging van 6 maanden
  2. in geval van ontslag anders dan ‘ontslag om dringende reden’ en ‘ontslag met opzegtermijn’
    • tot 6 maanden na einde arbeidsovereenkomst, verlenging met totale duur van maximaal 6 maanden

• te volgen procedure

a) schorsing arbeidsovereenkomst van een vaste werknemer

    • geen

b) einde arbeidsovereenkomst van een vaste werknemer

  1. in geval van ‘ontslag om dringende reden’ en ‘ontslag met opzegtermijn
    • tot 6 maanden na einde arbeidsovereenkomst, verlenging van 6 maanden
      • bedrijven zonder vakbondsafvaardiging
        • melding aan het Sociaal Fonds voor Uitzendkrachten
      • bedrijven met vakbondsafvaardiging
        • voorafgaand akkoord van de vakbondsafvaardiging
        • binnen 3 werkdagen: melding aan de Inspectie Sociale Wetten
  2. in geval van ontslag anders dan ‘ontslag om dringende reden’ en ‘ontslag met opzegtermijn'
    • tot 6 maanden na einde arbeidsovereenkomst, geen verlenging met totale duur van max. 6 maanden
      • bedrijven zonder vakbondsafvaardiging
        • melding aan het Sociaal Fonds voor Uitzendkrachten
      • bedrijven met vakbondsafvaardiging
        • voorafgaand akkoord van de vakbondsafvaardiging
        • werkdagen: melding aan de Inspectie Sociale Wetten

    II. Tijdelijke vermeerdering van werk

    Als u een beroep wilt doen op uitzendarbeid om een tijdelijke vermeerdering van werk op te vangen, dient u volgende regels te respecteren:

    • toegelaten duur

      • bedrijven zonder vakbondsafvaardiging
        • 6 maanden
        • verlenging met 6 maanden
        • verlenging met 6 maanden
        • verlenging per kalendermaand
      • bedrijven met vakbondsafvaardiging
        • duur en eventuele verlenging(en) te bepalen in onderlinge overeenstemming met de vakbondsafvaardiging

    • te volgen procedure

      • bedrijven zonder vakbondsafvaardiging
        • 6 maanden
        • verlenging met 6 maanden
          • melding aan het Sociaal Fonds voor Uitzendkrachten
        • verlenging met 6 maanden
          • aanvraag verlenging met opgave van de reden van verlenging, bij de Commissie van Goede Diensten uiterlijk de 20ste van de kalendermaand waarin de uitzendkracht 10 maanden is tewerkgesteld
        • verlenging per kalendermaand
          • voorafgaand akkoord van de werknemersorganisaties in het paritair comité/NAR (bijzondere procedure)
      • bedrijven met vakbondsafvaardiging
          • voorafgaand akkoord van de vakbondsafvaardiging over zowel het aantal uitzendkrachten als de duur
          • binnen 3 werkdagen: melding aan de Inspectie Sociale Wetten

    III. Uitzonderlijk werk

    Ook voor uitzonderlijk werk dat niet behoort tot uw gewone bedrijvigheden kunt u uitzendkrachten inschakelen.

    • toegelaten duur

    • inventarissen en balansen
      • 7 dagen (per kalenderjaar)
    • voorbereiding, werking en voltooiing van jaarbeurzen, salons, congressen, seminaries, openbare manifestaties, stoeten, tentoonstellingen, recepties, marktstudies, enquêtes, verkiezingen, speciale promoties, vertalingen, verhuizingen en studiedagen
    • lossen van vrachtwagens
    • secretariaatswerk voor zakenlui die tijdelijk in België verblijven
    • werkzaamheden voor ambassades, consulaten en internationale organen
    • werkzaamheden in het kader van een voorgekomen of dreigend ongeval
    • dringend werk aan machines of materieel
    • werk dat wegens dringende omstandigheden noodzakelijk is
      • 3 maanden
    • werkzaamheden waarvoor de gebruiker bij het instellen van nieuwe functies of in afwachting van een indienstneming geen werknemers op de arbeidsmarkt heeft kunnen vinden
      • 3 maanden, verlenging met 9 maanden
    • uitzonderlijke werkzaamheden in de diensten van de Europese Commissie ter uitvoering van werkzaamheden in de administratieve en sociale diensten, en in de restauratiesector
      • maximum 6 maanden. Een nieuwe tewerkstelling als uitzendkracht kan slechts gebeuren na een onderbreking van ten minste 1 maand. Deze beperking is niet van toepassing wanneer de uitzendkracht deelneemt aan een vergelijkend examen ingericht door de Commissie. In geval van toelating tot het examen zal de betrekking van de uitzendkracht een einde nemen ten laatste 3 maanden na de betekening van de uitslagen. De maximale duurtijd van 6 maanden is niet van toepassing wanneer uitzendkrachten aangeworven zijn voor bijzondere arbeidsprestaties waartoe wordt besloten door de communautaire overheden, in het kader van een arbeidsovereenkomst voor een duidelijk omschreven werk.
    • werkzaamheden met het oog op de kortstondige uitvoering van gespecialiseerde opdrachten die een bijzondere beroepsbekwaamheid vereisen
    • werkzaamheden in het kader van vormingsprojecten waardoor de uitzendkracht zich gemakkelijker kan integreren in de arbeidsmarkt
    • werkzaamheden als uitzendkracht in het kader van begeleidingsprojecten die als doel hebben om werknemers na collectief ontslag of bedrijfssluiting te helpen bij het vinden van een nieuwe dienstbetrekking
      • 6 maanden, verlenging met 6 maanden

    • te volgen procedure

      • voor alle bedrijven
        • inventarissen en balansen
          • geen
        • voorbereiding, werking en voltooiing van jaarbeurzen, salons, congressen, seminaries, openbare manifestaties, stoeten, tentoonstellingen, recepties, marktstudies, enquêtes, verkiezingen, speciale promoties, vertalingen, verhuizingen en studiedagen
        • secretariaatswerk voor zakenlui die tijdelijk in België verblijven
        • werkzaamheden in het kader van een voorgekomen of dreigend ongeval
        • dringend werk aan machines of materieel
        • werk dat wegens dringende omstandigheden noodzakelijk is
        • uitzonderlijke werkzaamheden in de diensten van de Europese Commissie ter uitvoering van werkzaamheden in de administratieve en sociale diensten, en in de restauratiesector
        • werkzaamheden voor ambassades, consulaten en internationale organen
          • voorafgaand akkoord van de Belgische representatieve werknemersorganisaties
      • bedrijven zonder vakbondsafvaardiging
        • lossen van vrachtwagens
          • geen
        • werkzaamheden waarvoor de gebruiker bij het instellen van nieuwe functies of in afwachting van een indienstneming geen werknemers op de arbeidsmarkt heeft kunnen vinden
          • basis toegelaten duur: voorafgaand beroep op VDAB/ACTIRIS
          • in geval van verlenging: melding aan het Sociaal Fonds voor Uitzendkrachten
        • werkzaamheden met het oog op de kortstondige uitvoering van gespecialiseerde opdrachten die een bijzondere beroepsbekwaamheid vereisen
          • basis toegelaten duur:
            • voorafgaand beroepop VDAB/ACTIRIS
            • 24 uur vooraf melding aan de Inspectie Sociale Wetten
            • melding aan het Sociaal Fonds voor Uitzendkrachten
          • in geval van verlenging: melding aan het Sociaal Fonds voor Uitzendkrachten
        • werkzaamheden in het kader van vormingsprojecten waardoor de uitzendkracht zich gemakkelijker kan integreren in de arbeidsmarkt

        • werkzaamheden als uitzendkracht in het kader van begeleidingsprojecten die als doel hebben om werknemers na collectief ontslag of bedrijfssluiting te helpen bij het vinden van een nieuwe dienstbetrekking
          • basis toegelaten duur: melding aan het Sociaal Fonds voor Uitzendkrachten
          • in geval van verlenging: melding aan het Sociaal Fonds voor Uitzendkrachten
      • bedrijven met vakbondsafvaardiging
        • lossen van vrachtwagens
          • voorafgaand akkoord van de vakbondsafvaardiging
        • werkzaamheden waarvoor de gebruiker bij het instellen van nieuwe functies of in afwachting van een indienstneming geen werknemers op de arbeidsmarkt heeft kunnen vinden
          • basis toegelaten duur: voorafgaand beroep op VDAB/ACTIRIS
        • werkzaamheden met het oog op de kortstondige uitvoering van gespecialiseerde opdrachten die een bijzondere beroepsbekwaamheid vereisen
          • basis toegelaten duur:
            • voorafgaand beroep op VDAB/ACTIRIS
            • voorafgaand akkoord van de Belgische representatieve werknemersorganisaties
            • 24 uur vooraf melding aan de Inspectie Sociale Wetten
          • in geval van verlenging: voorafgaand akkoord van de vakbondsafvaardiging
        • werkzaamheden in het kader van vormingsprojecten waardoor de uitzendkracht zich gemakkelijker kan integreren in de arbeidsmarkt
        • werkzaamheden als uitzendkracht in het kader van begeleidingsprojecten die als doel hebben om werknemers na collectief ontslag of bedrijfssluiting te helpen bij het vinden van een nieuwe dienstbetrekking
          • basis toegelaten duur: voorafgaand akkoord van de vakbondsafvaardiging
          • in geval van verlenging: voorafgaand akkoord van de vakbondsafvaardiging

    IV. Instroom

    Hebt u een openstaande vacature en wilt u hiervoor een kandidaat via uitzendarbeid aanwerven met de bedoeling hem/haar na een gunstige evaluatie vast aan te werven? Dan geldt de 3-6-9-regel.

    • toegelaten duur

      • u mag maximaal 3 uitzendkrachten testen voor een bepaalde vacature
      • u mag een kandidaat maximaal 6 maanden tewerkstellen als uitzendkracht, en minstens 1 week (min. 1 maand indien hij/zij een vaste job heeft opgegeven)
      • voor elke vacature mag u in totaal maximaal 9 maanden uitzendkrachten testen
        Opmerkingen
      • de gebruiker is niet verplicht de uitzendkracht aan te werven. Als de persoon niet aangeworven wordt, heeft hij recht op een verklaring;
      • indien de uitzendkracht wordt aangeworven, moet dit met een contract van onbepaalde duur. De proefperiode wordt dan ingekort met de duur tewerkstelling onder motief ‘instroom’;
      • enkel de periodes activiteit (d.w.z. onder contract) tellen mee voor de berekening van 6 of 9 maanden;
      • indien de uitzendkracht zelf het contract verbreekt of in geval van ontslag om dringende reden telt deze periode niet mee voor de totale toegelaten duur en het aantal pogingen.

    • te volgen procedure

      • bedrijven zonder vakbondsafvaardiging
        • geen
      • bedrijven met vakbondsafvaardiging
        • tewerkstelling voorafgaandelijk melden aan de vakbondsdelegatie

    V. Artistieke projecten/erkend tewerkstellingstraject

    U kunt ook uitzendkrachten aan het werk zetten in uw organisatie om de volgende redenen:

    • artistieke projecten/werken ten bate van een occasionele gebruiker

    • toegelaten duur

      • duur van de artistieke prestaties/werken

    • te volgen procedure

      • geen
    • erkend tewerkstellingstraject, erkend door het Gewest waar de vestiging ligt waarin de werknemer tewerkgesteld wordt

    • toegelaten duur

      • max. 2 periodes van 6 maanden

    • te volgen procedure

      • bedrijven zonder vakbondsafvaardiging
        • voorafgaande schriftelijke kennisgeving aan het Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten met vermelding van:
          • de naam van de betrokken uitzendkracht,
          • de periode gedurende dewelke uitzendarbeid zal worden uitgeoefend,
          • de identificatie van het betrokken tewerkstellingstraject,
          • naam, adres en nummer paritair comité van de gebruiker.
        • bij verlenging van de periode van uitzendarbeid dient opnieuw dezelfde procedure te worden toegepast. Een afschrift van de hierboven beschreven kennisgeving moet binnen 3 werkdagen na aanvang van de periode van uitzendarbeid worden opgestuurd naar de bevoegde inspecteur-districtshoofd van de Algemene Directie van het Toezicht op de Sociale Wetten van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, m.a.w. de Inspectie Sociale Wetten.
      • bedrijven met vakbondsafvaardiging
        • voorafgaande schriftelijke kennisgeving aan de syndicale delegatie met vermelding van:
          • de naam van de betrokken uitzendkracht,
          • de periode gedurende dewelke uitzendarbeid zal worden uitgeoefend,
          • de identificatie van het betrokken tewerkstellingstraject
Ben je aangemeld, dan kan je per artikel één woord, zin, of paragraaf markeren en persoonlijke notities toevoegen.
We hebben uw bericht ontvangen